Μονή Ίσοβας – Το ξεχασμένο γοτθικό μοναστήρι της Φραγκοκρατίας στην Ηλεία
Η Φράγκικη Monastère d'Isovas, κοντά στο χωριό Τρυπητή της Ηλείας, είναι ένα από τα πιο συναρπαστικά και μυστηριώδη μνημεία της Φραγκοκρατίας στην Πελοπόννησο. Κρυμμένη σε μια απομονωμένη κοιλάδα κοντά στον ποταμό Αλφειό, περίπου 25 χιλιόμετρα από την Ανδρίτσαινα, η μονή μοιάζει σήμερα σαν ένα πέτρινο απομεινάρι ενός κόσμου που χάθηκε πριν από αιώνες. μάχες
Χτισμένη γύρω στο πρώτο μισό του 13ου αιώνα – πιθανότατα γύρω στο 1225 – από Φράγκους μοναχούς του τάγματος των Κιστερκιανών, η μονή αποτελούσε μέρος ενός μεγάλου μοναστικού δικτύου που είχε απλωθεί τότε σε ολόκληρη την Ευρώπη. Οι μοναχοί αυτοί προέρχονταν από το περίφημο μοναστήρι του Clairvaux στη Γαλλία, το οποίο είχε ιδρύσει ο Άγιος Βερνάρδος. Δεν επέλεγαν ποτέ τυχαία τις τοποθεσίες των μοναστηριών τους· προτιμούσαν απομονωμένες περιοχές κοντά σε ποτάμια ή εύφορες κοιλάδες, μακριά από τις πόλεις, ώστε να μπορούν να ζουν σύμφωνα με τον αυστηρό μοναστικό τους κανόνα, αφιερωμένοι στην προσευχή και την εργασία.
Έτσι εξηγείται γιατί η Μονή Ίσοβας χτίστηκε κοντά στον Αλφειό, τον μεγαλύτερο ποταμό της Πελοποννήσου. Οι Φράγκοι μοναχοί την αποκαλούσαν «Notre Dame», δηλαδή «Η Παναγία μας», όπως συνήθιζαν να ονομάζουν πολλές από τις εκκλησίες τους στη Δυτική Ευρώπη. Το όνομα αυτό θυμίζει τις μεγάλες γοτθικές εκκλησίες της Γαλλίας, και πράγματι η αρχιτεκτονική της μονής φέρει έντονα στοιχεία της γοτθικής τέχνης.
Ο ναός της Παναγίας της Ίσοβας ξεχωρίζει για τα οξυκόρυφα παράθυρα, τα ψηλά ανοίγματα και τις λιτές αλλά επιβλητικές γραμμές του. Η αρχιτεκτονική του ακολουθεί τις αρχές των Κιστερκιανών μοναχών, οι οποίοι απέφευγαν τον υπερβολικό διάκοσμο και προτιμούσαν απλά, αυστηρά και πνευματικά κτίρια. Για την κατασκευή του μοναστηριού λέγεται ότι οι μοναχοί έφεραν ακόμη και έμπειρο μάστορα από τη Φραγκία, ώστε να μεταφερθεί η δυτικοευρωπαϊκή γοτθική τεχνοτροπία στον Μοριά.
Σήμερα σώζονται τα εντυπωσιακά ερείπια του ναού και τμήματα των μοναστηριακών κτισμάτων. Καθώς περπατά κανείς ανάμεσα στις πέτρες, μπορεί ακόμη να φανταστεί τα κελιά των μοναχών, τις αυλές και τους χώρους όπου κάποτε ζούσε μια μικρή αλλά δραστήρια μοναστική κοινότητα.
Η ιστορία της μονής όμως δεν κράτησε πολύ. Σύμφωνα με ιστορικές αναφορές, γύρω στο 1263, λίγες μόλις δεκαετίες μετά την ίδρυσή της, το μοναστήρι φαίνεται ότι εγκαταλείφθηκε και πιθανότατα καταστράφηκε κατά τη διάρκεια συγκρούσεων της εποχής, όταν βυζαντινά στρατεύματα κινούνταν στην περιοχή πριν από μάχες με τους Φράγκους του Πριγκιπάτου της Αχαΐας.
Λίγα μέτρα πιο πέρα από τα ερείπια της μονής βρίσκεται και το μικρό εκκλησάκι του Αγίου Νικολάου, ένα ακόμη ενδιαφέρον μνημείο που παρουσιάζει μια σπάνια μίξη αρχιτεκτονικών στοιχείων: γοτθικά τόξα δίπλα σε βυζαντινά τούβλα και τεχνικές κατασκευής. Αυτή η συνύπαρξη αρχιτεκτονικών παραδόσεων μαρτυρά την ιδιαίτερη ιστορική περίοδο κατά την οποία η Δύση και η Ανατολή συναντήθηκαν στην Πελοπόννησο.
Σήμερα, η Μονή Ίσοβας στέκει ερειπωμένη αλλά επιβλητική μέσα στο φυσικό τοπίο της περιοχής. Το μεγάλο γοτθικό παράθυρο που διασώζεται στη δυτική πλευρά του ναού αφήνει το φως του ηλιοβασιλέματος να περνά μέσα από τα πέτρινα τείχη, δημιουργώντας μια ατμόσφαιρα σχεδόν μυσταγωγική.
Η επίσκεψη στη Μονή Ίσοβας είναι σαν ένα μικρό ταξίδι πίσω στον χρόνο. Ανάμεσα στα ερείπια της γοτθικής αυτής εκκλησίας, μέσα στη σιωπή της φύσης, ο επισκέπτης μπορεί ακόμη να νιώσει την παρουσία μιας ξεχασμένης σελίδας της ιστορίας του Μοριά.
Distance de Andritsaina: 25km
